Acil ve Afet Derneği Resmi Web Sitesi
ANASAYFA MEVZUAT YÖNETİM ŞUBELER FORUM ANKETLER RESİMLER VİDEOLAR SPONSORLAR İLETİŞİM
Button For Website by Vista-Buttons.com v5.7

ACİL ve AFET DERGİSİ

SON HABERLER

ANKET

TOPLUMSAL OLAYLARDA STK'LARIN ÖNCELİĞİ NE OLMALIDIR?







Tüm Anketler

ÜYE İŞLEMLERİ

AFET VE OLAĞAN DIŞI DURUMLARDA MOBİL ÇAĞRI MERKEZLERİ

İlhan ÖZTÜRK

29/Temmuz/2011, 21:00

İlhan ÖZTÜRK

AFET VE OLAĞAN DIŞI DURUMLARDA MOBİL ÇAĞRI MERKEZLERİ
Olağan ve Olağan dışı durumlarda hizmet verilen alanla ilgili sorunların kolayca ve hızlı bir şekilde ilgililere ulaştırılması ve çözüm sunulması amacıyla çağrı merkezleri kurulmuştur. Bu merkezler yapısal olarak tehlikelerden etkilenebilecek şekilde ve altyapıları korunmasız olarak tesis edilmektedir.
 
Sabit çağrı merkezlerinin olağan dışı durumlardan etkilendiği hallerde görevlerinin devamlılığının sağlanması amacıyla mobil çağrı ünitelerinin tesis edilmesi günümüzde önemli bir ihtiyaç haline gelmiştir.
 
Ulusal/uluslararası kriz yönetimini gerektiren tüm hallerde, iletişimin ve kişilere doğru mesajların yerinde ve zamanında iletilmesinin son derece önemli olacağı muhakkaktır. Risk teşkil eden acil bir durumun ortaya çıkmasıyla birlikte var olan lojistik kaynakların kullanımının son derece zorlaşacağı göz önüne alınarak, gerekli koordinasyon ve yönetim sistemi sağlanmalıdır. Acil durumlarda halk sağlığının tehlikeye düşmemesi, yaralı ve hastaların kayıt altına alınarak düzenli bir sağlık hizmeti yönetimi yapmak, sakatlıkların önlenmesi ve sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması en önemli parçasıdır. 
 
Başbakanlık tarafından 1988 yılında yayınlanan 12777 sayılı Afetlere İlişkin Acil Yardım Teşkilatı ve Planlama Esaslarına Dair Yönetmeliği gereği, Bakanlık merkezlerinde Kriz Yönetim Merkezlerinin, İl Müdürlüklerinde İl Kriz Masalarının kurulması gerekmektedir (1). Ayrıca; 19.2.2011 tarihli ve 27851 numaralı Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri
Yönetmeliği gereği afet ve acil durum hizmetlerini yürütmek üzere, bakanlıklarda müsteşar veya yetkilendirecekleri yardımcılarının, illerde valinin, valilerce gerekli görülen ilçelerde ise kaymakamın başkanlığında afet ve acil durum yönetim merkezleri kurulur (2, 5).
 
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezlerinin yapılan planlar kapsamında düzenli bir şekilde çalışması, sağlık hizmetlerinin kesintiye uğramaması ve zamanında yapılabilmesi, diğer krize müdahale eden kurum ve kuruluşlarla koordinasyonun ve haberleşmenin sağlanması amacıyla Çağrı Merkezleri kurulmuştur. Bu çağrı merkezlerine örnek olarak; 112 tek numara sistemi, 112 Acil Sağlık Hizmetleri (ASH), 184 Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi, 155 Polis İmdat, 154 Polis Trafik, 156 Jandarma, 177 Orman Yangın, 110 İtfaiye ve özel sektöre ait çeşitli çağrı merkezleri verilebilir.
 
Bazı İllerin ve Türkiye Geneli 112 ASH KKM’lerine Gelen 2010 Toplam ve 2011 Yılı İlk Altı Ayı İçin 112 Çağrı Miktarları;
 
Tablo-1 (8):
S.Nu.
İl Adı
2010
2011 İlk Altı Ay
1
Ankara
7.809.300
3.783.300
2
İzmir
5.392.600
2.611.800
3
Adana
3.814.700
1.915.900
4
Bursa
3.733.100
1.566.800
5
Diyarbakır
3.421.400
1.613.650
6
Bayburt
96.300
45.490
7
Gümüşhane
134.700
68.210
8
Van
2.261.600
958.000
9
Yozgat
555.200
238.100
10
Türkiye Geneli
82.222.400
39.965.000
 
 
SABİT ÇAĞRI MERKEZLERİNİN OLUMSUZ YÖNLERİ
 
Bu merkezlerin ortak teknik özellikleri; operatörler, sabit telefon hatları, sabit ses-görüntü ve yazılım serverları, operatör ve kontrol monitör sistemleri, toplantı masaları ve güvenlik sistemleridir.
 
Ancak; bu merkezler sabit olmalarından dolayı her zaman risk altında bulunmaktadır. Bu riskler ilin genel doğal afet ve olağan dışı durumları olabileceği gibi sabotaj, terörist atak, yangın, sel-su taşkını, her türlü kaza, donanımsal ve yazılımsal problemler ve enerji kesintileri olabilir. Günümüzde bu tür sistemler için ulusal ve uluslar arası beklenen en büyük tehlike siber saldırılardır. Bu tehlikelerden herhangi biri veya birkaçından dolayı çağrı merkezinin işleyişi anlık veya uzun süreli kesintiye uğrayabilir. Buna örnek olarak;  2011 yılı Haziran ayında İstanbul 112 Komuta ve Kontrol Merkezi’nin (KKM), donanım ve yazılımdaki bir sorundan dolayı yaklaşık 2 gün boyunca bütün operatörlerden gelen çağrıları alamaması sonucunda hizmet sunumunda aksamalara neden olması verilebilir. Güncel olan 112 tek numara sisteminin ise; yazılımsal ve raporlama problemlerinin yanı sıra alınan çağrıların ilgili kuruma ait birime aktarımı ve reaksiyon sürelerinin uzaması en önemli problem olarak öne çıkmaktadır (4,7). Ayrıca bu sistemin önemli bir açmazı da çağrı alındıktan sonra birden fazla müdahale gerektiren olaylarda her bir müdahaleci ekibin farklı istasyonlardan çıkış yaparak olaya müdahale etmeleridir. Tek noktada konuşlanan birimlerin olaylara ortak müdahale imkânları ve intikal etmeleri daha etkin olacaktır. Çoğu zaman sağlık ekipleri kurtarma ekiplerinden önce olay yerine vardıklarından dolayı, sıkışmalı kazalarda kolluk güçlerini, kurtarmacıları veya itfaiye ekibini beklemek zorunda kalmakta, yaralılar kaybedilmekte veya kronik sakatlıklara sebep olunmaktadır (7).
 
Mevcut çağrı merkezlerinin iletişim (ses, görüntü ve veri) altyapıları GSM operatörleri üzerinden yapıldığından, afet ve olağan dışı durumlarda zarar görme ve hizmetin aksama ihtimali olasıdır (6, 7).
 
MOBİL ÇAĞRI MERKEZLERİ
 
Mobil çağrı merkezi; olağan dışı durumlarda gelecek çağrıların görevli operatörlere, danışmanlara ve karar vericilere çağrı merkezi mantığı ile dağıtılması, operasyon yazılımı ile yönetilmesi, gerekli kontrollerin yazılım tarafından otomatik olarak gerçekleştirilmesi,  bilgilerin oluşturulacak veri tabanına kaydedilmesi ve bu bilgilerin eş zamanlı olarak paylaşılması, gelen telefon ve telsiz çağrılarını, numara veya sinyal düştüğü andan itibaren ses kayıtlarının yapılabilmesi ve bu kayıtların daha sonra sorgulanabilmesi ve dinlenmesine imkân sağlayan, ayrıca; GPS uyduları yardımı ile her türlü aracın ve personelin GSM/GPRS-uydu şebekesi üzerinden on-line olarak takip edilmesi, ekipler ve merkez arasında sesli ve görüntülü veri iletişimi yapılabilmesi ile diğer kuruluşlar arasında bilgi paylaşımının sağlayan sistemler bütünüdür (7).
 
Afet ve ODD’larda Sabit çağrı merkezlerinin sahip olduğu risklerden dolayı Mobil çağrı merkezleri kesintisiz hizmet sunulabilmesi için her ilde kurumların ihtiyaçlarına göre planlanmalıdır.
 
Örnek olarak Denizli ili Sağlık Müdürlüğü’ne 2009 yılında “Mobil Çağrı ve Haberleşme Aracı” yapılmıştır. Bu araç, ildeki 112 ASH KKM’nin görevini herhangi bir nedenden dolayı yapamadığı durumlarda; tüm operatörlerden gelen çağrıların alınabilmesi, hizmetin kesintisiz olarak yapılması, yakın ve uzak mesafe haberleşme yapabilmesi, ses ve görüntülü veri aktarımına imkân vermesi, diğer kurumların çağrı merkezleri ile bütünleşik çalışabilmesi ve olay yerindeki görüntüyü alarak istenen merkezlere aktarabilme gibi özelliklere sahiptir. Denizli ilinde 2009 yılında Aydın, İzmir, Muğla, Afyon, Uşak illerinin arama kurtarma ve medikal kurtarma ekiplerinin de katılımıyla yapılan bir deprem tatbikatında bu sistem denenmiş ve başarılı olunmuştur (3).
 
Çağrı merkezleri hizmet sunumunun kesintisiz sürdürülmesi, verilerin ve delillerin kaybedilmesi, ekonomik kayıpların önlenmesi amacıyla mobil çağrı merkezlerinin kurulması ve olağan durumlarda sabit çağrı merkezlerinin yedeği olarak konuşlandırılması büyük önem kazanmıştır.
 
Günümüzde birçok sektörün hizmet sunduğu kişilerle iletişim kurmak amacıyla oluşturduğu sabit çağrı merkezlerinin mevcut altyapıları, yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı her an hizmet kesintisine uğrayabilir. Sonuçta bu durum hizmet sunumunun aksaması, halk sağlığının tehlikeye girmesi, maddi kayıpların ortaya çıkması ve hukuki olumsuz sonuçlara neden olacaktır.
 
Mobil çağrı merkezlerinin kurulması ile sabit çağrı merkezlerinin olağan zamanlarda; sistemin veri tabanının yedeklenmesi, yoğun çağrılar geldiğinde ve sistem yetersiz kaldığında iş yükünün azaltılması sağlanacaktır. Olağan dışı durumlarda ise; sabit çağrı merkezinin faaliyetleri kesintiye uğradığında geçici olarak veya sistem çalışır duruma gelene kadar hizmetin sürekliliği sağlanabilir. Özellikle etkilenme tehlikesi olan çağrı merkezleri belirlenerek bunların yedeği ve alternatifi olarak mobil sistemlerinin kurulması sonucunda, ortaya çıkması muhtemel olumsuzlukların önüne geçilmiş olacaktır.
 
KAYNAKLAR
 
1)  1988, 12777 Sayılı Yönetmelik, Başbakanlık, “Afetlere İlişkin Acil Yardım Teşkilatı ve Planlama Esaslarına Dair Yönetmelik”
2)   19.02.2011, 27851 numaralı Yönetmelik, Başbakanlık, “Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri Yönetmelik”
3)  2009, Denizli Afet Tatbikat Raporu, Sağlık Bakanlığı
4)   2009, Antalya İl Sağlık Müdürlüğü 112 Tek Numara Sistemi Görüş Yazısı, Antalya İl Sağlık Müdürlüğü
5)  Kanun No: 5902, Kabul Tarihi 29.05.2009, Resmi Gazete- Tarih: 17.06.2009, Sayı: 27261, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
6)  Arkış B., Yasağan A., Çınar F., 2003, Kamu Güvenliği ile Acil Yardım Sistemi, TÜBİTAK
7)  2000, Handbook on Disaster Communications, s.6, s.7, s.15, s.51, s.63
8)  2011, Sağlık Bakanlığı, 112 Otomasyon Sistemi Veritabanı-SAKOM.

Bu haber 3124 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

LANGUAGE

TurkeyUnited KingdomFranceGermanyItalySpainSuudi ArabiaChinaRusianJapanGreekPortugualNorwayBulgariaRomania
12 KASIM DÜZCE DEPREMİNİN ANISINA12/Kasım/2015

AFET MONİTÖRLERİ

HABER ARA


Gelişmiş Arama

GOOGLE MAPS

HAVA DURUMU

Detaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın.

SAYAÇ

ACAT K-9 UNIT

ACAT K-9 UNIT


Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu l Sitene Ekle l RSS Kaynağı